terug naar de startpagina (klik)             terug naar reeds voorbij dit jaar (klik)

Vernissage van onze Duffeljaarmarkt tentoonstellingen 15/10/2010

toespraken

 

Inleiding eerste deel door Hugo Van Vlaslaer


              De Pelicaen beoefent kunst en een pelikaan kan vliegen. Tonen wij kunst- en vliegwerk? Neen. Hier hangt een deel van de kunsthemel van Willie Cools. Ik hemel hem op. Verantwoord. Volgens de internetencyclopedie Wikipedia.be, keuze: Nederlandstalig, zijn er een dozijn beroemde Duffelaars in leven. Daar horen twee leden van de Pelicaen bij: Willie Cools en Gie Van den Vonder. En Wikipedia weet ook: “ Duffel telt 2 kunstverenigingen de Hondiuskring en De Pelicaen”.  De Pelicaen wordt in het rood vermeld. Rood betekent: klik met de muis voor meer informatie. Klik en je krijgt: “Er bestaat nog geen artikel met de naam de Pelicaen.” Iedereen mag een artikel opsturen naar Wikipedia. Jaren terug dacht ik schrijf er één: ons doel en een verwijzing naar onze website. Wikipedia nam het niet op. Ik vertel dat terloops op een vernissage tegen een oud-student van mij, Erwin, bouwde in Duffel, is erelid van de Pelicaen, woont vaak onze vernissages bij. Hij kan het realiseren: het bestaan in Wikipedia van een artikel met de naam de Pelicaen, bij het onderwerp ‘Duffel’. Fijn. Niet fijn: een paar jaar later verdwijnt het artikel spoorloos. Erwin vindt het spoor. We hebben één vijand in Duffel die Wikipedia kan overtuigen dat wij een bijzondere vermelding niet waard zijn. Erwin slaagt erin dat Wikipedia wel een korter artikel over ons opneemt. De vijand wordt vijandiger en schiet het met achterklap en liegen weer af. Maar Willie Cools blijft een beroemde Duffelaar.

Ik heb het de  vorige tentoonstellingen van hem over zijn werk gehad. Meestal redelijk abstracte en toch figuratieve naakte vrouwen, vaak zonder hoofd, hevige kleuren, sterk lijnenspel. Zeer persoonlijke kunst. Ik ken geen andere schilder met te vergelijken werk. Ooit  schilderde hijzelf totaal anders.

In het boek “Lof der lankmoedigheid” van Rik Torfs staat. Ik citeer uit blz. 91 enkele zinnen. “Vandaag is kunstenaar iemand die zo wordt genoemd door … iemand  die moeizaam daartoe het recht heeft verworven: de kunstpaus. … Nu eens is een kunstpaus niet in staat om iets te zeggen. Dat gebrek wijst op diepgang. Dan weer slaagt hij er niet in om ook maar een ogenblik te zwijgen. In die laatste houding moeten we een oeverloze rijkdom aan opborrelende ideeën zien. … Maar of de kunstpaus nu  zwijgt of spreekt, in beide gevallen is zijn wil wet.”  Ik wens Willie Cools veel succes met deze tentoonstelling. Indien Willie opgevallen was bij kunstpaus Jan Hoet, zoals Luc Tuymans, zou dat een overbodige wens zijn.

Het tij kan keren. “Het tij keert” is een prachtig nieuw boek, een symbiose van schilderkunst van Willie Cools en daarbij passende poëzie van Begga Mariën. Het staat vol met afbeeldingen van schilderijen van Willie telkens met een passend gedicht van Begga. Mooi uitgegeven. Hier te koop: 20 €. Ik wil even op het verschil wijzen tussen poëzie van vroeger en van nu. Ik neem vroeger vroeg: de tachtigers van 1880. Het bekende, alleszins de eerste regel, het bekende lang, boekje-vol, gedicht “Mei’ van Herman Gorter begint zo:

Een nieuwe lente en een nieuw geluid.
Ik wil dat dit lied klinkt als het gefluit,
Dat ik vaak hoorde voor een zomernacht,
In een oud stadje, langs de watergracht.

Rijm en gemakkelijk te verstaan. De dichters van nu springen ongerijmd ver en hoog. Begga is hedendaags en kan springen, sierlijk springen. Ik bedoel met springen dat dichters van nu naar ver afliggende beelden springen, de gewone beeldspraak ligt te dicht bij alledaags, te ver van kunst. Bij veel dichters moet je nadenken om de sprongen te volgen, vaak  het gedicht opnieuw lezen. Bij Bea niet, ze springt duidelijk. Maar ik moet soms mijn  fysicalogica uitschakelen ten voordele van haar dichterlijke vrijheid met een verre acrobatische sprong.  Dat vergt dan ook een tweede lezing om het gedicht mooi te vinden. Het is mooi. Kunst is vrij. Alfabet: K, L, M. De L van logica volgt op, vervolgt de K van kunst, maar de M van mooi mag, moet die L daar voorbijsteken.
Ik heb het boek van Willie en Begga reeds gekocht na zijn tentoonstelling in Heist op de Berg. Meer bekijken en nog eens lezen en het boek wordt mooier. Willie kan het, Begga kan het en ik kan het, ik kan het boek warm als de zuiderse zomerse zon aanbevelen. Op de uitnodigingskaart staat: Begga Mariën leest enkele gedichten uit het boek voor. Ik heb dat slecht voorspeld. Yvo Ceulemans zal voorlezen, hij heeft ervaring met poëzievoordracht. In samenwerking met Francis Verdoodt werkt hij mee aan twee poëzieprogramma’s rond Gezelle en deed in het Gezellehuis in Brugge een collage met gezellige Gezelle kleingedichtjes. Begga heeft beloofd toch na hem zelf enkele gedichtjes voor te dragen, zodat de uitnodiging niet gelogen heeft.  Daarna praat ik nog over onze tentoonstelling beneden met grafisch werk.

©  Hugo Van Vlaslaer

Voorbeeld: een schilderij van Willie Cools met het bijhorend gedicht van Begga Mariën
Inleiding tweede deel door Hugo VanVlaslaer

Grafisch werk in de Brueghelzaal.

De meerderheid van onze grafici is klassiek, werkt met al of niet geëvolueerde oude technieken: houtsnede, ets, zeefdruk, steendruk. Gonda Morel ontwerpt met de computer en laat haar werk dan uitprinten. De grafische kunst evolueert. In het deeltijds kunstonderwijs kan je klassiek kiezen tussen de opleiding grafiek en toegepaste of vrije grafiek (affiches, illustraties enz..).  In de bachelor en master opleidingen van het hoger kunstonderwijs specialiseert men veel verder met keuzevakken: beeld en installaties, mediakunst, grafische vormgeving, web en interactief design, illustratie, reclame.  De academie van Hasselt zegt: uw professionele mogelijkheden: grafisch vormgever, typografisch vormgever (dat is vormgever voor teksten, folders, boeken), verpakkingsvormgever, webdesigner, onderzoeker in de academische wereld. Er is creatief werk voor grafici. Onze grafici  zijn niet beroeps toch niet rechtstreeks. Chris Van Dessel leidt wel een zeefdrukatelier in een beschermde werkplaats. Die van ons beoefenen dus de niet commerciële zuivere kunst, scheppen geen werk op honderden exemplaren,  vaak op minder dan 10 en dat vraagt dan heel veel arbeid per exemplaar. Ze zijn zwevenden tussen serieuze hobbyisten en verdienstelijke artiesten in bijberoep met weinig euroverdiensten. Naast de hangende oplossingen hier en beneden voor eventueel kunst in huis, is er in de Brueghelzaal nog staande werk dat mooi kan staan thuis op een kast of zo. We tonen van Leo van Huygevoort trash art, letterlijk afvalkunst die opvalt, want Leo kan uit gerecycleerd materiaal leuke beeldjes lassen. Maai Walbers bakt warmer dan de warme bakker, bakt op hoge temperatuur en hoog niveau keramiek. Woont in Turnhout en toont dat in Duffel, niet elke tentoonstelling, wel nog de vorige, maar toen was het lang geleden….
Er hangt beneden grafisch werk. De tentoonstelling oogt mooi.  Marie-Louise Sleeckx is de verantwoordelijke voor het opstellen. Ze heeft slechts één werk van haar opgehangen, ze wou geen overladen geheel, ze is dan spaarzaam op eigen werk. Ik wil haar danken voor de bevallige expo.  Wat hangt er? Ik volg de nummering van de werken. Computergrafiek van Gonda Morel van zeevonk tot vulkaanuitbarsting. Toch rustig mooi zoals de rest. Kleiner formaat dan de rest, maar fijn.  Zij zorgde dit jaar voor de premieplaat voor onze ereleden. Die plaat is ook beneden te zien. Je kan nog erelid worden, 15 €, ontvang je de plaat, we hebben er nog 6. Erik Van den Bergh, die bijna alle studierichtingen aan de academie van Mortsel gevolgd heeft, pakt uit met 2 niet houterige houtsneden, hij is daar goed in,  en een computerafdruk van een tekening. Piet Vandeputte is handig en verstandig, is ex-chirurg, ex-hoofdchirurg van het ziekenhuis in Duffel,  volgde reeds tekenen aan de academie van Lier parallel met zijn middelbaar onderwijs, liet de kunst in hem slapen tijdens zijn hogere studies en zijn loopbaan en met pensioen liep de kunstwekker af. Opnieuw deeltijds kunstonderwijs. Na schilderen grafiek. Grafisch werken bevalt hem, is meer technisch. Hij toont 5 uitstekende litho’s. François Peeters. Mijn computer weet dat hij in 1997 lid van de Pelicaen werd, maar hij stelde in Duffel weinig tentoon. Nu kunnen jullie vijf mooie etsen van hem bewonderen. Hij heeft beloofd voor de premieplaat 2011 te zorgen, dat belooft. Slechts één litho van Marie-Louise Sleeckx met titel “een oog en een blik”. Hij oogt mooi en is meer dan een blik waard. Zes kleinere zeefdrukken van Chris Van Dessel. Ze zijn zelfzeker, ze berusten en worden rebels. Dat waren de titels, maar ze zijn zo en merkwaardig. Willie Cools, man van boven en beneden, met drie droge naald etsen, d.w.z. hij groeft de etsplaat zonder bijtende stof, hij bijt zelf, krast met een naald in de etsplaat de groeven die inkt moeten opnemen. Droge naald met zijn niet droog, zeer sterk lijnenspel. Tenslotte Maria Van Laer, verrezen uit een tijd geleden. Ik had voor haar reeds een zin in mijn kladwerk genoteerd: geen hart van steen, maar een hart voor steendruk. Toont ze nu hier geen steendruk, lithografie, maar werkt ze met gemengde technieken, houtsnede, zeefdruk, droge naald, kalligrafie.  Onze lithografiecrack is veranderd van wereld.  Imposant geheel van drie werken “ring of Brodgar” tegen de achtermuur.
Ik wens alle deelnemers veel succes. Schepen Patrik Van Herck zal nu de tentoonstellingen open verklaren.

© Hugo Van Vlaslaer

Viering van HugoVan Vlaslaer, 20 jaar voorzitter

 

Tot mijn grote verwondering werden Els, mijn vrouw en ik gevierd tijdens de vernissage. Els kreeg bloemen omdat ze mee helpt aan de receptie na de toespraken: klaarzetten, glazen inschenken, glazen afwassen…   Ik ontving een boekenbon met een bedrag te groot om thuis te horen op een boekenbon. Toen ik met die bon voor de eerste keer naar de standaardboekenwinkel ging, zei de gerant: “Jij hebt dé bon, ik was benieuwd voor wie die bon bestemd was.”

Schepen Patrik Van Herck zou de tentoonstellingen open verklaren. De vierders hadden hem gegevens doorgespeeld voor mijn huldiging.  Overdreven en hij deed er nog scheppen bovenop. Teveel is teveel om niet te zeggen trop.

Ik ben natuurlijk blij dat men mij een goede voorzitter vindt. Ik doe doodgewoon mijn best. Maar al die door de schepen opgesomde kwaliteiten… Letterkundige spraakwaterval, literaire duizendpoot… Eén liefhebberspootje om wankel op te staan.

Mijn neus krolde niet tijdens de speech van de schepen, ik voelde me niet fier als een pauw.  Eerder een kieken dat in lof gebraden werd.

Zou ik de lofrede van de schepen opnemen in de website?  Mijn huisgenoten zeggen: “Jij giet in je inleidingen ook liters lof over de tentoongestelde werken, dus …”
“Dat is niet waar, ik uit algemene bedenkingen en gerantsoeneerde gemeende appreciatie. Enkele zinnen. Een oneliner als ik inspiratie heb.”
“Maar ze menen het ook met je boekenbon en politici moeten hun waar steeds te goed  verkopen.”

Vier is de helft van acht. Men mag mij achten, maar als men mij gaat vieren, voel ik mij half en half. Zeg ik dat juist? Heb ik eerder een waarom-gevoel? Ik weet het niet, ik voel me dan onwennig, niet thuis. Sorry. Nu, achteraf gezien, vind ik die viering de avond van de vernissage tof. Natuurlijk ben ik daar heel dankbaar voor. En de schepen was briljant. Dus staat zijn toespraak toch hier onder.  

© Hugo Van Vlaslaer

 

Opening van de tentoonstelling door schepen Patrik Van Herck

Mijnheer de Voorzitter,
Dames en heren genodigden,

Hij is inderdaad niet groot van gestalte, maar wel onnoemelijk groot in zijn woorden. Wat moet ik daar nog aan toevoegen: letterkundige spraakwaterval, Wikipedia-specialist, vindt nieuwe woorden als ‘woordmobielen’ uit, schrijft gedichten, kolderpoëzie, mini-essays, columns en cursiefjes! Is daarenboven fysica-specialist en last but not least op dit ogenblik reeds 20 jaar voorzitter van kunstkringen De Pelicaen en dat kunnen we toch zomaar niet aan ons voorbij laten gaan!

Alvorens zijn taak als voorzitter op te nemen was Hugo al erelid van De Pelicaen en een trouwe bezoeker van de tentoonstellingen.
Op dit ogenblik hebben we in ons land een regering van lopende zaken en zoals het in elke vereniging wel eens voorvalt, kwam omstreeks 1990 kunstkring De Pelicaen ook in een crisis terecht… Het werd een onthoofde vereniging zonder voorzitter en nog maar met weinig werkende leden.
Maar als de nood het hoogst is, is de redding nabij… Als een deus ex machina kwam Hugo toen ook weer een bezoekje brengen aan de tentoonstelling, hij hoorde van het probleem en er werd een gesprek aangeknoopt met als resultaat een nieuwe voorzitter.

Deze literaire duizendpoot bleek de geknipte man te zijn, een schot in de roos. Plastisch is aan hem niet zo besteed, maar oratorisch en vooral organisatorisch kan men zich geen betere voorstellen. Het ledenaantal begon spectaculair te groeien, De Pelicaen bleek niet alleen een drukbezocht Duffels café te zijn, maar werd meteen een Duffels kunstbegrip, waarop ook kunstenaars en kunstliefhebbers van buiten Duffel afkwamen, in zoverre dat de groepstentoonstellingen moesten opgedeeld worden in twee afzonderlijke tentoonstellingen: eentje in het voorjaar met schilder- en beeldhouwwerk en eentje in het najaar met grafisch werk en foto’s.

Voorzitter Hugo bracht structuur in de administratie, bezorgde de kunstkring een eigen website, liep naar het gemeentehuis om de nodige zalen vast te leggen, bezocht de plaatselijke neringdoeners om de werken van de leden te  mogen tentoonstellen in de uitstalramen, hij sleurde met kratten drank, niet voor zichzelf, maar voor de bezoekers zodanig dat het niet alleen bij kijken bleef maar ook bij aankomen…
Hoogtepunt van de tentoonstellingen zijn al jaren zijn eigen literaire hoogstandjes tijdens zijn fel gesmaakte inleidingen…
Ik ben zelfstandig vertaler van beroep en moest ik zijn teksten moeten vertalen in het Engels of Russisch, ik zou er verdomd veel moeite mee hebben!
Kunstkringen De Pelicaen mogen blij en fier zijn dat ze reeds 20 jaar lang een beroep hebben kunnen doen op een man met zulk talent!
Samen met jullie allen hoop ik dat hij er nog heel wat jaartjes zal bijdoen, maar daarvoor moet hij wel de toelating krijgen van zijn echtgenote… Achter elke man staat ook een sterke vrouw, en dat zullen we geweten hebben. Els, die steeds mee de receptie verzorgt, is ook zijn steun en toeverlaat en steunt hem in al zijn (al dan niet literaire) daden… In naam van alle leden van de Pelicaen (kunstkringen, literair gezelschap, Peli-Musica) wil ik dit kunstminnend echtpaar dan ook bedanken voor hun jarenlange inzet.

Beste voorzitter, ik heb het nog gezegd, kunst is ‘uit de kleren gaan’, ‘zich blootgeven’, maar dit alles op een zachte, serieuze en ernstige manier, op die manier kan ‘striptease’ ook kunst zijn.

Jullie wisten vast en zeker ook wel dat Hugo zijn eigen webstek heeft op het ‘world wide web’: er staan daar heel leuke dingen op en ik wil er graag enkele citeren:

Vliegen en landen

Er was een piloot in Bonheiden.
Hij hield van vliegen en meiden.

En vele meiden zeiden:

“Bij mij geen opvliegend gedrag,
maar een veilige buiklanding mag.”

En nog eentje:

Dus de uroloog zei:
“Zes weken geen seks.”
Ik vertel het aan kennissen:
“Dat is toch geen probleem op jouw leeftijd!”
Ja?
Ik ben 75 jaar oud en jong.
Ik bezit verouderde onderdelen:
een oor en een oog zijn ver om zeep.
Sunlight zeep?
Mijn zon, mijn licht
zijn niet om zeep.
Mijn leeftijd heeft nog leef-tijd.
Ja!

Zo Voorzitter ik wens ook de kustenaars die deze jaarmarkttentoonstellingen zullen opluisteren van harte te feliciteren met hun kunstwerken en uzelf en uw kunstkring met de alweer prachtige organisatie voor ons cultureel Duffel.
En ik besluit met een mijmering van uzelf tijdens de jongste open monumentendag, die in het teken stond van de 4 elementen (water,vuur, lucht en aarde):

Ik sta met mijn twee voeten op de grond, op aarde.

Ik verjaar de 13e februari, ik ben een waterman.

Als voorzitter van kunstkringen De Pelicaen ben ik vol vuur voor kunst,
ik krijg lucht als ik een mooi schilderij zie.

Zo ben ik in mijn element, sterker in mijn vier elementen.

 

Ik verklaar deze tentoonstellingen dan ook officieel voor geopend.

© Patrik Van Herck, schepen van Communicatie, Jeugd en Sport, Beheer Cultureel Patrimonium en feestelijkheden.

 

Ik dank schepen Patrik Van Herck voor het bevoegd openen van onze tentoonstellingen, de BTW, de belangstellende toegevoegde waarde van het gemeentebestuur. Ik heb een mooi geschenk voor hem: het boek “het tij keert”, geschonken door Begga, Willie en de Pelicaen.

  Ik dank ons publiek, onze supporters voor hun aandacht, hun geduld, want de vernissage duurde langer dan gewoonlijk. Extra was het voorlezen van de gedichten, ik hoop dat jullie daar ook van genoten hebben. Kijk nog eens naar de muren, naar de boeken…

Dan wacht de receptie in de Brueghelzaal beneden, om te bekomen van het door ons geschonken luistergenot.

 

© Hugo Van Vlaslaer

terug naar de startpagina (klik)                terug naar reeds voorbij dit jaar (klik)